Chromofor to cząsteczka lub struktura w tkance, która pochłania światło o określonej długości fali i zamienia jego energię w ciepło. W skórze głównymi chromoforami są melanina, hemoglobina i woda.
Jak to działa
Działanie laserów i IPL opiera się na zasadzie selektywnej fototermolizy, opisanej przez Andersona i Parrisha w 1983 roku. Światło o dobranej długości fali pochłania głównie wybrany chromofor. Ten się nagrzewa i ulega uszkodzeniu, a otaczające tkanki, które pochłaniają mniej, nagrzewają się słabiej. Impuls musi przy tym być krótszy niż czas, w którym nagrzana struktura oddaje ciepło do otoczenia (czas relaksacji termicznej).
| Chromofor | Gdzie występuje | Przykładowe zastosowanie |
|---|---|---|
| Melanina | włos, mieszek, naskórek, przebarwienia | depilacja laserowa, rozjaśnianie przebarwień |
| Hemoglobina (oksyhemoglobina) | krew w naczyniach | zamykanie naczynek |
| Woda | wszystkie tkanki | lasery ablacyjne i frakcyjne (CO2, Er:YAG) |
| Barwnik tatuażu | skóra właściwa | usuwanie tatuażu laserem Q-switch lub pikosekundowym |
Znaczenie w gabinecie
W depilacji chromoforem docelowym jest melanina we włosie. Ta sama melanina znajduje się też w naskórku, więc u osób o ciemniejszej lub opalonej skórze konkuruje o energię z włosem. Stąd ostrożność przy wyższych fototypach i sięganie po dłuższe fale, np. 1064 nm, które melanina pochłania słabiej. Gdy włos ma mało melaniny (siwy, bardzo jasny), laser nie ma celu i zabieg daje słabe efekty.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze urządzenia
Przy każdym urządzeniu światłowym ustal, w jaki chromofor celuje. Producent podaje długość fali albo zakres filtrów i z tego wynika, do jakich zabiegów sprzęt się nadaje. Lasery diodowe do depilacji pracują w zakresie 755-1064 nm, dobranym pod melaninę. Przykłady znajdziesz w kategorii lasery diodowe do usuwania owłosienia.
Najczęstsze pytania
Czy chromofor to to samo co pigment?
Nie do końca. Pigmenty, takie jak melanina czy barwnik tatuażu, są chromoforami, ale chromoforem jest też woda, która pigmentem nie jest. Liczy się zdolność pochłaniania danej długości fali.
Dlaczego laser nie usuwa siwych włosów?
Siwy włos nie zawiera melaniny, czyli chromoforu, który pochłania światło lasera depilacyjnego. Energia nie zamienia się w ciepło w obrębie mieszka.
Co to jest selektywna fototermoliza?
To zasada, według której światło o odpowiedniej długości fali i czasie impulsu nagrzewa wybrany chromofor, a otaczające tkanki nagrzewają się znacznie słabiej.
