Przejdź do głównej treści
Otwórz wyszukiwarkę
Szukaj
Zamknij wyszukiwarkę Wyczyść Szukaj
Menu
hot deals
Produkty w koszyku: 0. Zobacz szczegóły
Produkty w koszyku: 0. Zobacz szczegóły
Twój koszyk jest pusty
Otwórz wyszukiwarkę
Szukaj
Zamknij wyszukiwarkę Wyczyść Szukaj
Fototermoliza selektywna - co to jest

Fototermoliza selektywna - co to jest

Fototermoliza selektywna - co to jest

Fototermoliza selektywna to zasada, według której impuls światła o dobranej długości fali, czasie trwania i energii nagrzewa i niszczy wybrany cel w skórze, na przykład włos, naczynie albo skupisko barwnika, a otaczająca tkanka pozostaje poniżej progu uszkodzenia. Sformułowali ją w 1983 roku R. Rox Anderson i John A. Parrish. Na fototermolizie opiera się działanie laserów i urządzeń IPL w kosmetologii i medycynie estetycznej.

Jak to działa: długość fali, czas impulsu i fluencja

Nazwa pochodzi od greckich słów oznaczających światło (phos), ciepło (therme) i rozpad (lysis). Skóra nie pochłania światła równomiernie. Melanina, hemoglobina i woda, czyli główne chromofory tkankowe, pochłaniają każdą długość fali w innym stopniu. Jeśli wiązka laserowa o określonej długości fali trafi w pasmo, które cel pochłania dużo silniej niż otoczenie, to on się nagrzeje, a otaczające zdrowe tkanki dużo mniej. Selektywna fototermoliza wymaga spełnienia trzech warunków naraz:

  1. Długość fali musi być silnie pochłaniana przez chromofor celu i docierać na głębokość, na której cel leży.
  2. Czas impulsu powinien być krótszy od czasu relaksacji termicznej celu albo do niego zbliżony.
  3. Fluencja musi wystarczyć, żeby cel osiągnął temperaturę, w której ulega uszkodzeniu.

Czas relaksacji termicznej (TRT, thermal relaxation time) to czas, po którym nagrzana struktura odda otoczeniu około połowy ciepła. Zależy od rozmiaru i rośnie z kwadratem średnicy: ziarno barwnika stygnie w ułamku mikrosekundy, a gruby włos przez dziesiątki milisekund. Gdy impuls trwa krócej niż TRT, ciepło zostaje w celu. Gdy trwa dużo dłużej, zdąży przejść do otoczenia i efekt termiczny przestaje być precyzyjny. W każdej technologii laserowej ustawia się te same trzy parametry, a od ich dopasowania do celu zależy skuteczność i bezpieczeństwo zabiegu.

Cel w skórzeChromoforOrientacyjny czas relaksacji termicznejSkala impulsu w urządzeniach
Cząstki barwnika tatuażupigmentnanosekundy lub krócejnanosekundy, pikosekundy
Melanosom (ok. 0,5-1 µm)melaninakilkadziesiąt do kilkuset nanosekundnanosekundy
Naskórekmelaninaok. 3-10 msstruktura chroniona chłodzeniem
Naczynie o średnicy 0,1 mmhemoglobinaok. 5-10 msmilisekundy
Mieszek włosowy (0,1-0,3 mm)melanina włosaok. 10-100 msod kilku do kilkuset milisekund

Wartości w tabeli są przybliżone. Wynikają z modeli przewodzenia ciepła i różnią się między opracowaniami.

Zastosowanie selektywnej fototermolizy w kosmetologii i medycynie estetycznej

Najczęstszym zastosowaniem w kosmetologii jest depilacja laserowa, czyli trwała redukcja owłosienia w serii zabiegów. Chromoforem jest melanina we włosie, a lasery pracują na falach 755, 808 lub 1064 nm impulsami liczonymi w milisekundach. Melanina jest też w naskórku, dlatego głowica chłodzi skórę, a parametry dobiera się do fototypu. W 2001 roku zasadę rozszerzono (Altshuler i współautorzy): przy włosie barwnik i właściwy cel, czyli komórki odpowiedzialne za odrost, leżą w różnych miejscach mieszka. Impuls bywa więc celowo dłuższy niż TRT samego włosa, żeby ciepło zdążyło objąć cały mieszek. Na tym samym pomyśle opiera się tryb SHR, a o tym, kiedy włos nadaje się do zabiegu, decydują fazy wzrostu włosa.

W dermatologii i medycynie estetycznej ta sama zasada obowiązuje przy innych zmianach skórnych. Przy zmianach naczyniowych chromoforem jest hemoglobina, a stosuje się m.in. lasery 532 nm i 1064 nm. Przy tatuażach i części przebarwień celem są drobiny barwnika, więc impulsy światła skraca się do nanosekund i pikosekund.

Fototermoliza frakcyjna: laser frakcyjny i regeneracja skóry

Frakcyjna fototermoliza, opisana w 2004 roku, to osobna koncepcja. Chromoforem jest woda, czyli praktycznie cała skóra, a selektywność uzyskuje się geometrią: wiązka jest podzielona na mikrowiązki, które tworzą w skórze mikroskopijne strefy uszkodzenia termicznego otoczone nienaruszoną tkanką. Od niej zaczynają się procesy regeneracyjne, więc skóra goi się szybciej, a czas rekonwalescencji jest krótszy niż po tradycyjnych metodach, w których laser naświetla całą powierzchnię. Tak działa laser frakcyjny CO2, erbowy i tulowy 1927 nm. Tryby ablacyjne są bardziej inwazyjne od nieablacyjnych, a o intensywności zabiegu decyduje też gęstość punktów. Producenci opisują efekt jako pobudzenie przebudowy kolagenu i elastyny.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze urządzenia

Zasada fototermolizy podpowiada, o co pytać przy każdej specyfikacji lasera. Pierwszy parametr to długość fali w nanometrach, bo mówi, jaki chromofor jest celem. Drugi to zakres regulacji czasu impulsu: sprawdź, czy pasuje do struktur, z którymi chcesz pracować. Trzeci to fluencja osiągana przy konkretnej plamce i częstotliwości. Sama moc w watach nie odpowiada na żadne z tych pytań. Zapytaj też o chłodzenie naskórka, bo bez niego selektywność przy ciemniejszej skórze spada.

W naszej ofercie na tej zasadzie pracują lasery diodowe do usuwania owłosienia o falach 808 nm lub 755/808/1064 nm. Fototermolizę frakcyjną wykorzystują lasery tulowe: DOT Tullux ELITE 1927 nm ma regulowaną odległość między punktami 0,1-2 mm i trzy tryby pracy: nieablacyjny, subablacyjny i ablacyjny. Jeśli wahasz się między laserem a lampą błyskową, zajrzyj do poradnika laser diodowy czy IPL.

Granice selektywności i bezpieczeństwo pracy

Selektywność nigdy nie jest stuprocentowa. Przy wysokim fototypie lub opaleniźnie naskórek pochłania większą część energii i rośnie ryzyko efektów ubocznych: oparzeń i przebarwień. Dobór parametrów, próba na małym polu i kwalifikacja do zabiegu należą do osoby, która go wykonuje. Zasady ochrony oczu opisuje hasło klasa lasera.

Najczęstsze pytania

Co oznacza słowo fototermoliza?

Dosłownie rozpad pod wpływem ciepła wywołanego światłem. Określenie selektywna dodaje, że nagrzewa się wybrana struktura, a otoczenie w dużo mniejszym stopniu. W praktyce chodzi o to, żeby laser działał na włos, naczynie lub barwnik przy minimalnym uszkodzeniu skóry wokół.

Co to jest czas relaksacji termicznej (TRT)?

To czas, w którym nagrzana struktura oddaje otoczeniu około połowy ciepła. Im większa struktura, tym dłuższy TRT: dla naskórka to około 3-10 ms, dla mieszka włosowego od około 10 do 100 ms. Do TRT dobiera się czas impulsu.

Jak fototermoliza selektywna łączy długość fali, fluencję i czas impulsu?

Długość fali wybiera chromofor i głębokość działania. Czas impulsu decyduje, czy ciepło zostanie w celu. Fluencja określa, czy energii wystarczy do uszkodzenia celu. Zmiana jednego parametru wymaga sprawdzenia dwóch pozostałych, dlatego urządzenia podają je razem w protokołach zabiegowych.

Czym różni się fototermoliza selektywna od frakcyjnej?

W selektywnej o wyborze celu decyduje chromofor, na przykład melanina we włosie. We frakcyjnej chromoforem jest woda, a laser naświetla tylko część powierzchni w postaci siatki mikroskopijnych punktów. Pierwszą stosuje się głównie w depilacji i przy zmianach barwnikowych, drugą w zabiegach na strukturę skóry.

Czy fototermoliza w fizjoterapii to to samo?

Nie. W ofertach fizjoterapii i rehabilitacji słowo fototermoliza bywa używane jako nazwa zabiegu laserowego. W kosmetologii, dermatologii i medycynie estetycznej fototermoliza selektywna jest zasadą fizyczną doboru parametrów, na której opiera się między innymi depilacja laserowa.

Komentarze do wpisu (0)